vrijdag 20 juni 2014

Grondprijzen of marktwerking?

Sinds de val van Lehman Brothers in 2008 en de crisis periode die een groot deel van de wereld sindsdien raakte, zien we sterke dalingen in het aantal gebouwde huizen, verkochte kavels en daaraan direct gerelateerd een daling van de werkgelegenheid. Ook in Deurne hebben we daar flink last van. De gemeente in haar grondbedrijf (grondexploitatie) maar ook bedrijven actief in de bouwmarkt ondervinden hiervan enorme last. Met bezuinigingen als gevolg om voldoende te kunnen reserveren om de toekomstige verliezen op te kunnen vangen.

Met het Fakton rapport van 2010 heeft de gemeente Deurne een flinke slag gemaakt om de gehele grondexploitatie weer onder controle te krijgen. En vier jaar later kunnen we zien dat men beter in control is maar we er nog niet helemaal zijn. Voorzichtigheid is derhalve geboden.

Tegelijkertijd zien we dat het nog niet vordert met de bouw en verkoop van woningen. In de politieke discussie wordt dan geroepen dat de grondprijzen in Deurne te hoog zijn. En dat die grondprijzen dus omlaag moeten om beweging in verkoop van huizen en kavels te krijgen. De vraag is wat het daadwerkelijke effect is van een grondprijs verlaging. Een huis van 220.000 euro vrij op naam wordt bijvoorbeeld 200.000 euro. Maar ja, als je geen vaste baan hebt, de salarisontwikkelingen in de crisis er niet beter maar eerder slechter op geworden zijn en er verder geen of te weinig spaargeld beschikbaar is, dan trek je bij de banken op dit moment nog steeds aan het kortste eind.

Op de website van VVD Deurne konden we de voorstellen om de grondprijzen te verlagen in de Nota grondexploitatie al vlug lezen met jubelstemming over het bereikte resultaat. Zij uiten deze vurige wens al veel langer. Wat zijn dan exact de plannen in de Nota Grondexploitatie:
  1. Grondprijzen worden gedifferentieerd naar kern (Deurne - 285 euro/m2, Liessel en Vlierden - 265 euro/m2, Helenaveen en Neerkant - 230 euro/m2).
  2. Differentiatie naar doelgroepen om met name starters te stimuleren


Er is  veel te zeggen voor differentiatie naar kern. Grondwaarde is mijn inziens toch gekoppeld aan bijvoorbeeld voorzieningen niveau. Het voorzieningen niveau in Deurne is van een heel andere orde als bijvoorbeeld in Helenaveen. Deze stap is dan ook goed te volgen en kunnen we ook steunen.
De laatste vijf jaar wordt er veelvuldig aandacht gevraagd voor starters. Uiteraard willen we jongeren houden in Deurne en een kans bieden een huis te kunnen kopen. CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) is niet voor niets zoveel besproken en gelukkig al enkele keren tot stand gekomen in Helenaveen, Neerkant, Vlierden en St. Jozefparochie. Met differentiatie naar doelgroepen wil men hier nog verder in stimuleren. De grote vraag is of dit een verstandige keuze is en daar ben ik nog niet aan uit.

Op de eerste plaats betekent de twee ingrepen in de grondprijzen dat we tussen 1,5 en 2 miljoen euro extra verlies in de grondexploitatie zullen moeten opnemen. Het tweede voorstel veroorzaakt hiervan het overgrote deel. In de kaderbrief wordt deze extra verlies nog niet expliciet genoemd maar zullen straks gegarandeerd bij de begroting 2015 in het najaar opgenomen zijn. Dat betekent ook dat we daarvoor op andere punten moeten bezuinigingen. Bijvoorbeeld op de bibliotheek of opzeggen van het contract van het zwembad. Kortom het is niet zomaar een overwinning, omdat er op andere gebieden verloren zal worden.

Daarnaast speelt voor mij ook mee dat er steeds meer berichten komen uit de markt dat de bodem in de huizenmarkt is bereikt. De vraag is of de gemeente moet ingrijpen terwijl de markt haar eigen werking zal hebben. Een echte liberale opvatting, maar niet zomaar uit het niets geuit. Op de website van Eigenhuis kunnen we lezen dat het optimisme over de woningmarkt onverminderd doorzet. Ongeveer 80% van de starters acht het nu een goede tijd om te kopen. Zo wordt op dezelfde site ook gemeld dat er in Mei fors meer woningen zijn verkocht. Dit zijn zeer positieve signalen en passen in het beeld van een economie die zich door een sinuso├»de (op en neer gaande beweging) laat beschrijven. Je zou haast zeggen "na 7 magere jaren komen er ook weer 7 vette jaren". Daarnaast merk ik zelf uit gesprekken met starters dat er niet alleen een wens bestaat voor betaalbare koopwoningen maar dat er ook veel behoefte is aan betaalbare huurwoningen omdat men nog niet wil binden. Nog niet weet wat de toekomst gaat brengen en eerst wil starten met een huurwoning.

Het zou wel heel zuur zijn als we achteraf moeten concluderen dat we voorzieningen hebben moeten wegbezuinigen om de vurig gewenste grondprijsverlaging voor elkaar te krijgen en daarmee Deurne een stukje minder aantrekkelijk hebben gemaakt om juist in te gaan wonen terwijl de marktwerking er juist voor heeft gezorgd dat de woningmarkt weer in beweging komt.