zaterdag 30 augustus 2014

Terechte zorgen over decentralisatie zorgtaken

Op 1 januari 2015 is het een feit. Conform beslissing van Tweede en Eerste kamer in Den Haag worden drie transities van zorgtaken naar de gemeenten een feit. Het gaat om:
  • zorg bieden aan langdurig zieken of ouderen (AWBZ);
  • hulp bij het vinden van werk (Participatiewet);
  • de jeugdzorg
Het Rijk geeft aan dat er beleidsvrijheid is maar stelt dat het eerste jaar de taken uitgevoerd moeten worden op dezelfde wijze zoals het tot nu toe door het Rijk is uitgevoerd. De wajong (nu nog UWV) en de wsw (korting 70%) gaan met de bijstand op in één regeling binnen de Participatiewet. De thuiszorg (huishoudelijke hulp: korting 40%) en de langdurige zorg (korting 25%) vallen niet meer onder de  Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten maar gaan over naar de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, uitgevoerd door de gemeenten. De jeugdzorg (korting 15%) valt nu nog onder de provincies.

Op de partijraad van het CDA in februari van dit jaar hebben we samen met Horst ad Maas, Venray en Boxmeer resoluties ingediend onder andere voor de Jeugdzorg om onze collega's in de tweede kamer daarmee op pad te sturen in de Tweede Kamer debatten. Op het moment dat het Rijk vraagt flinke bezuinigingen door te voeren dan hoort daar volgens ons ook beleidsvrijheid bij. Dat krijgen we wel maar het eerste jaar niet en dat betekent dat we de financiële gevolgen daarvan op ons dak zullen krijgen. We staan zeer positief tegenover het idee van de transities. Waarom? Omdat we er van overtuigd zijn dat er lokaal een veel beter zicht is op de zorg die nodig is en daardoor ook beter op de zorgbehoefte ingespeeld kan worden. De taken die hiermee op het bordje van de gemeente komen zijn zo omvangrijk dat dit in Peel 6.1 verband wordt opgepakt. De termijn tot 1 januari 2015 is zo kort dat binnen Peel 6.1 niets anders gedaan kan worden dan de over de schutting gedropte zorgtaken op te vangen en uit te voeren. Vervolgens zullen we in de uitvoering zien waar de scherven zullen vallen omdat er onvoldoende tijd is om naast het invoeren van deze lokale zorgtaken ook nog eens de juiste maatregelen te nemen om het financiële tekort op te vangen.

Afgelopen vrijdag heeft de raad van Deurne de jaarlijkse raadsexcursie gehad waarbij we op bezoek zijn geweest bij de Mutsaers Stichting in Venlo, waar gemeenteraadslid Inge van Laarhoven werkzaam is, om een beeld te krijgen van wat er staat te gebeuren. Deze middag was zonder meer de moeite waard en met aansprekende voorbeelden verkregen we een goed inzicht in wat er staat te gebeuren maar ook welke kansen de transities met zich mee brengen. Ik ben overtuigd dat er besparingen mogelijk zijn, waarbij ik het belangrijk vind dat de juiste zorg bij de juiste mensen blijft komen. De heer Goedhart, bestuurder van de Mutsaersstichting bracht duidelijk in beeld hoeveel geld er wordt besteed aan het voortraject (indicatie) en de daadwerkelijke behandeling van patiënten. De kosten van het voortraject zijn tientallen malen groter dan de kosten van de uiteindelijke benodigde behandeling. Het pleidooi om daarom de juiste expertise sneller in een traject in te zetten om daarmee het indicatie traject te verkorten (of misschien wel te laten vervallen) en dus financiële middelen aan de voorkant in het traject te besparen om zo de zorg naar de toekomst ook gewoon betaalbaar te houden, spreekt mij zeer aan. Dit matcht ook met de vele geluiden uit de praktijk waar patiënten van ene hulp instantie naar andere hulpinstanties schuiven terwijl het daadwerkelijke probleem waar de patiënt mee zit niet verholpen wordt.

Omdat het om mensen gaat en we samen zorg willen dragen dat de juiste mensen ook de juiste zorg krijgen moeten we uit onze traditionele denkwijze stappen om de transitie niet een transformatie van taken van het Rijk naar gemeente te laten zijn. Er dient een daadwerkelijke transitie naar een toekomst "proof" zorgaanpak plaats te vinden, die dicht bij onze eigen burgers staat en op een verantwoorde wijze bekostigd kan worden. Maar omdat er zoveel belangen zijn van verschillende betrokken organisaties om hun eigen "business" overeind te houden is de allergrootste vraag of het daadwerkelijke doel van de transitie van de zorgtaken ook gerealiseerd zal worden.

De transities zijn door het kabinet, gedreven door bezuinigingen, door tweede en eerste kamer gedrukt. Het was beter geweest te kiezen voor een zorgvuldigere voorbereiding. Het was ook beter geweest om na te denken over mogelijke grote verschillen die straks per gemeente op het gebied van zorg zullen gaan ontstaan. Immers iedere gemeente of samenwerkingsverband van een groep gemeenten zal afhankelijk van de lokale politieke verhoudingen hierin een eigen invulling geven.
Het was beter geweest bij voorbaat te voorkomen dat straks langdurige zieken, ouderen en hulpbehoevende jeugd de dupe worden.